Jump to content

  • Canlı Kaya Kullanımı ve Tasarımı


    narwhal

    Canlı Kaya Kullanımı ve Tasarımı

     

    Kaya tasarımı birçoğumuzun zorlandığı ve değişiklik yapmadan kendini tutamadığı bir alan. Çoğu zaman tek bir kayanın yerini değiştirmek için akvaryuma elimizi sokup, kendimizi bir anda büyük bir değişikliğe girmiş bulabiliyoruz. Fakat kayaların yerlerinin sürekli değiştirilmesi yalnızca bizde değil, aynı zamanda akvaryumdaki canlılarda da strese neden olabilir. Bu nedenle akvaryumu kurmadan önce, hatta kayalarımızı satın almadan önce, gelecekteki kaya tasarımımız üzerine iyi bir plan yapmamız hem bizi zaman kaybından ve gereğinden fazla kaya almaktan kurtarır, hem de istikrarlı bir akvaryuma sahip olmamızda önemli bir rol oynar.

     

    Ne Tür Kaya Kullanılmalı?

    Bu soruya deniz akvaryumuyla haşır neşir olan herkes az çok aynı cevabı verecektir: canlı kaya. Peki nedir bu canlı kaya? Canlı kayalar esasında tropikal bölgelerden toplanan ve çoğunlukla ölü mercan iskeletlerinden oluşan kayalardır. Hobinin daha önceki yıllarında bu kayalar oldukça önem taşıyordu; çünkü Fiji, Tonga, Hawaii gibi tropikal bölgelerden toplanan bu kayalarla birlikte akvaryuma yüzlerce farklı omurgasız ve yosun aşılayabiliyorduk.

    Bugün birçok hobici doğadan toplanan bu canlı kayaları artık tercih etmiyor ve bunun birçok haklı nedeni var. Öncelikle bu kayaların doğadan toplanmasının ekolojik etkileri yani doğaya zararı oldukça büyük. Bunun yanında oldukça ağır olan bu kayaların uzak Pasifik Adaları'ndan getirilmesi de oldukça masraflı. Bazı hobiciler ise bu kayaları üzerindeki parazit ve zararlı omurgasızları akvaryuma bulaştırmak istemedikleri için kullanmıyor. 

    Bu nedenlerden dolayı tropikal canlı kayaları kullanmak istemeyen hobicilere farklı çözümler üreten firmalar ortaya çıkmıştır. Örneğin Amerika'daki bazı firmalar yurtiçi ya da yurtdışındaki çiftliklerde kendi kayalarını kendileri üretmekte ve canlandırmaktadır. Bazı firmalar ise seramik ya da çimentodan yapılmış yapay ve canlı olmayan kayalar üretmektedir.

    Türkiye'de de farklı tipte kayalar satılmaktadır. Tropikal canlı kayalar nadiren görülmekle birlikte, yerli canlı kayalara sık sık rastlanabilir. Canlı kayaların dışında, seramikten yapılma yapay kayalar da ülkemizde bulunabilmektedir.

    Tropikal, yerli ya da yapay olsun suya salınım yapmadığı sürece tüm kayalar aynı görevi görmektedir. Bu nedenle akvaryum için kaya alırken ekonomik, ekolojik ve estetik kriterlere göre seçim yapmanız uygun olur.

     

    Ne Kadar Kaya Olmalı?

    Deniz akvaryumu tarihinde bugüne kadar yüzlerce farklı filtrasyon tekniği denendi, test edildi, tartışıldı ve hakkında makaleler yazıldı fakat deniz akvaryumlarının en sık kullanılan malzemesi olan canlı kayaların filtrasyon özelliklerinden bahseden oldukça az kaynak var. Bu nedenle aksi ispat edilene kadar şunu demekte herhangi bir sorun görmüyorum; canlı kaya miktarı ile akvaryum suyunun kalitesi arasında doğru bir orantı yoktur. Aksine akvaryumda çok fazla canlı kaya varsa ve bu kayalar çökelti ve diğer organik atıkların birikebileceği ölü alanlar yaratıyorsa, su kalitesini artırmak hobici için zorlaşabilir.

    Bazı kaynaklarda "akvaryum hacminin en az %10'u kadar canlı kaya olmalı" gibi bir orantı duyabilirsiniz fakat bu kanıtlanmış bir istatistik değildir ve %10'dan çok daha az kaya miktarına sahip oldukça sağlıklı akvaryumlarla karşılaşabilirsiniz.

    Benim önerim akvaryumda kullanacağınız kaya miktarını belirlerken kilograma çok aldırış etmemeniz. Eğer akvaryum tabanında kum kullanacaksınız, kum yatağı zaten akvaryumda nitrifikasyon için yeterli bakteri popülasyonu sağlayacaktır. Hele bir de bugün kullandığımız ultra güçlü protein toplayıcıları, özel bakteri kültürlerini, reaktörleri ve benzeri teknolojik ekipmanları da işin içine katarsak, akvaryumdaki kaya miktarının ne kadar önemsiz olduğunu daha net anlamış oluruz. 

    Bu nedenle kaya alırken, aklınızda oluşturduğunuz kaya planına uygun kayaları seçiniz ve ihtiyacınız olandan fazla kaya kesinlikle kullanmayınız.

     

    Kaya Tasarımları

    Akvaryum forumlarında sık karşılaştığımız farklı kaya tasarımlarını sizler için gruplara ayırdık. Umuyoruz ki bu tasarımlar kendi akvaryumunuz için de ilham verici olur. Unutmamak gerekir ki, her akvaryumun kaya tasarımı kendine özgüdür ve başka bir akvaryumu birebir kopyalamak imkansızdır. 

    Kaya tasarımı yaparken yalnızca kayaları değil, farklı malzemeler de kullanabilirsiniz. Epoksi ve cırt cırt bantları kayaları birbirine bağlamak için kullanabilirsiniz. Daha büyük kayalar ya da farklı açılar oluşturmak için ise, matkapla kayalara delik açıp pleksi çubuklarla birbirine sabitleyebilirsiniz.

    Eğer canlı kaya kullanmadan, çimentodan kendi kayalarınızı yapmak isterseniz forum başlığımızı inceleyip bilgi alabilirsiniz: Canlı Kaya Yapımı

     

    Klasik Kaya Tasarımı

    Akvaryumun arka camına paralel bir şekilde yapılan bu kaya tasarımı genellikle genişliği dar akvaryumlarda ve tek boyutlu yani akvaryumun karşısından izleme amaçlı uygulanır. Bu kaya tasarımını kullanacak hobicilere akvaryumun arka camı ile kaya tasarımı arasında boşluk bırakmasını öneririm. Bunun nedeni hem su sirkülasyonu olmayan ölü olan oluşturmamak, hem de balıklara üç boyutlu daha doğal bir yüzme alanı sağlamak.

    12094731_10153674442704806_7935073438249

     

    Köprülü Kaya Tasarımı

    Dar ve uzun kayalar kullanılarak akvaryumun içerisinde köprüler oluşturulabilir. Doğru kullanılmadığında bu tür bir tasarım yapay durabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır. Ayrıca 'köprü'nün altında kalan bölge gölgede kalacağı için, mercan yerleşimi dikkatli yapılmalıdır.

    12027720_10153633784789806_7942903682849

     

    Merkezi Kaya Tasarımı

    Genellikle alçak ve geniş akvaryumlarda kullanılan bu kaya tasarımında kayalar akvaryumun arka merkezinde yükselip, köşelere doğru alçalırlar. Özellikle orta boy ve büyük nano akvaryumlar için uygun bir tasarımdır.

    11902460_10153579473184806_3371884643148

     

    Vadi Tipi Kaya Tasarımı

    Japon resif akvaryumları ile ilk olarak hayatımıza girmiş olan vadi tipi kaya tasarımı için büyük ve geniş bir akvaryuma ihtiyaç vardır yoksa vadi izlemi vermek oldukça zorlaşacaktır. Akvaryum sağ ve sol camlarına göre hizalanmış iki kaya kütlesi, arasında bir 'vadi' oluşturacak şekilde yerleştirilir. Bu tür açıklıklar doğada da görülebilir.

    cpfarm.thumb.jpg.87dbfe62bf89a94b8aae4e6

     

    Askı Kayalar

    Bir kaya topluluğundan çıkan ve havada asılı olarak duran bu 'dallar' altında yarattığı boşluk nedeniyle akvaryuma dramatik bir hava katar. 

    aquascape2.thumb.jpg.f170062686e3ac55052

     

    Sütun Kaya Tasarımı

    Genellikle küp akvaryumlarda kullanılan bu kaya tasarımında, akvaryumun merkezinden başlayıp yükselen tek bir kaya kütlesi kullanılır.

    11950367_10153597215279806_5918521069250

     

    Takım Ada Kaya Tasarımı

    Sütun kaya tasarımına oldukça benzeyen fakat dikdörtgen akvaryumlarda kullanılan bir tasarım olan takım adalar ile, doğru kullanıldığı taktirde oldukça doğal bir görünüm yaratılabilir.

    11792067_10153604375224806_8213494261973

     

    Volkanik Ada

    Oldukça nadir görülen bir kaya tasarımı olan volkanik adalar, çoğu zaman oldukça alçak akvaryumlarda kullanılır. Bu tasarımda kayalar az ya da çok suyun dışına taşmaktadır. Suyun dışındaki bölgelerde mangrov gibi deniz bitkileri ya da deniz kenarında yaşayan omurgasızlar yerleştirilebilmektedir.

    11886148_10153600229534806_4339339268308

     

    Doğadan İlham Verici Kesitler

    Son olarak, kaya tasarımımızı planlarken ilk bakmamız gereken yer olan doğadaki resiflerden ilham verici kesitleri sizlerle paylaşmak istedik. Herkese kolay gelsin!

    RCA_4022-bommie.thumb.jpg.50e5f36cd2c89a

    B-538-PatchReefScenic.thumb.jpg.7cc9a6ed

    800px-Coral_Outcrop_Flynn_Reef.thumb.jpg

    1424654914.thumb.jpg.774b4ffde464c2d79fa

    02-Acrop-top-sm.thumb.jpg.34a539c68c840c

    2262209_orig.thumb.jpg.887e3174ec2bc3ce2

    Staghorn-coral-acropora-cervicornis-cura

    Screen_Shot_2015-10-14_at_15.44.40.thumb

    narwhal tarafından düzenlendi



    User Feedback

    Önerilen Yorumlar

    Gösterilecek bir yorum yok.



    Yorum yazmak için üye olun veya giriş yapın

    Yorum yazmak için üye olmanız lazım

    Üye ol

    Üye olun ve sitemizin tüm avantajlarından yararlanın!

    Yeni bir hesap oluştur

    Giriş yap

    Zaten üyemiz misin? O halde giriş yap

    Hemen giriş yap




×