Çizgili Lapinler
Yazar: Alper Tülek

 

Fotoğraf: Davut Şems

 

Familya: Labridae
Cinsi: Pseudocheilinus sp.
Türkçe İsim: Çizgili Lapinler
İngilizce İsim: Lined Wrasses
Ana Vatanı: İndo-Pasifik
Boy: 6 - 14cm arası (türe göre değişiyor)
Beslenme: Hayvansal planktonlar, podlar ve diğer küçük eklembacaklılar
Bakım Zorluğu: Kolay
Omurgasızlarla Uyumu: Çizgili lapinler mercanlarla ve diğer hareketsiz omurgasızlarla uyumludurlar hatta yassı kurt, deniztavşanı gibi zararlı mikro omurgasızları yiyerek bu canlıları korur. Omurgasızlar arasında yalnızca ufak boydaki yengeç, karides gibi eklembacaklılar yetişkin çizgili lapinlere yem olabilir.
Balıklarla Uyumu: Yetişkin çizgili lapinler akvaryuma yerleştikçe kendi vücut yapısındaki gobi, dottyback, şahinbalığı gibi balıklara agresif ve bölgeci davranabilirler.

Bu sayımızda Labridae familyasındaki Pseudocheilinus cinsinin genel özelliklerini tanımaya çalışacağız. Çizgili lapinlerin 7 türü vardır: Pseudocheilinus citrinus, P. dispilus, P. evanidus, P. hexataenia, P. ocellatus, P. octotaenia ve P. tetrataenia. Bu türler genellikle yatay çizgilere sahip ve göz yapıları birbirinin aynısıdır. Bu türlerin çene yapıları avlarını kolaylıkla yakalamalarını sağlayacak şekildedir.

Türlerin tümü İndo-Pasifik'de bulunur. Genellikle 20 - 60 m derinlikleri arasında rastlamak mümkündür. Çizgili lapinlerin tüm türleri resif bölgelerinde bulunurlar ve kayalar arasında küçük mağaralara sığınırlar. Bu türler kendilerini korumak için kolayca bu kuytu deliklere kaçarlar ve gece olduğunda uyumak için de yine bu mağaraları kullanırlar. Papağanbalıkları gibi çizgili lapinler de geceleri uyurken kendilerini ince bir koza içinde saklarlar. Bu koza geceleri düşmanlarının kokularını alıp kendilerini bulmalarını engellemek için ağızlarından salgıladıkları bir salgı tarafından oluşturulur. Bu balıklar mikro fauna için yırtıcı türlerden biridir. Çünkü bu balıklar microfaunadaki küçük kabukluları, örneğin copepod ve amphipodları tüketirler. Ayrıca küçük balıkları, yengeçler, karidesleri, isopodları ve küçük kurtçukları da yerler.

Pseudocheilinus türlerine akvaryumlarda uzun yıllar boyunca bakmak mümkündür. Bu türler minimum 100lt'lik ve bol kayalık, ufak mağara ve kovukların olduğu tanklarda kolaylıkla bakılabilirler. Kolayca kuru yeme alışmalarına karşın genellikle zararlı küçük organizmaları da yedikleri için resif akvaryumlarında tercih edilme nedenlerinden biridir. Pseudocheilinus'ler bölgeci balık özelliğini taşımaktadırlar. Fakat kendi türleriyle beraber konulmaktan kaçınılmalıdırlar. Bir akvaryumda aynı türden birden fazla konulduğunda genellikle sorun çıkartmakta ve birbirleriyle kavga etmelerine neden olmaktadır. Bu kavgalar bir balığın ölümüne kadar devam eder. Ayrıca aynı tür olmasa bile koyacağınız Pseudocheilinus türüyle aynı boyutta bir balık ilave edilecek olursa bu sorun yine devam edebilir. Bu durumu önlenmek için tek balık olarak koymak daha akıllıca olacaktır. Eğer aynı boyutta başka bir balık daha bulundurulmak isteniyorsa Pseudocheilinus  türünü en son akvaryuma koymak bir çözüm olabilir.

 

Popüler Çizgili Lapin Türleri

 

Fotoğraf: Davut Şems

Türkçe İsim: Altıçizgili Lapin
İngilizce İsim: Sixline Wrasse
Latince İsim: Pseudocheilinus hexataenia
Boy: 10cm

Sanırım ülkemizde çizgili lapinler içinde en çok tanınan tür altıçizgili lapindir. Bundaki en büyük etken altıçizgili lapin ithalatçıların en sık getirdiği balık türlerinden biriyken, diğer çizgili lapinlerin çok nadiren ülkemize uğramasıdır. Altıçizgili lapin adını vücudunun iki yanında bulunan birbirine paralel 6 adet çizgiden almaktadır. Altıçizgili lapinler doğada ufak haremler halinde yaşar. Grubun en büyüğü erkek, geri kalanlar dişidir. Diğer lapinler gibi altıçizgili lapinler de cinsiyet değiştirebilir bu nedenle ufak boyda alınan 3 - 4 bireyden bir harem oluşturulabilir fakat ufak akvaryumlarda balıklar kavga edebilir bu nedenle küçük bir tankta bunun denenmemesi yerinde olur. En fazla 10cm'e kadar büyüyebilirler ve doğada 2-35 m derinliklerde rastlanırlar. Doğal ortamlarında genellikle küçük kabuklularla beslenirler.

 

Fotoğraf: Lisa Miller

Türkçe İsim: Gizemli Lapin
İngilizce İsim: Mystery Wrasse
Latince İsim: Pseudocheilinus ocellatus
Boy: 10cm

 Canlı renkleri ve suratindaki desenler yüzünden yurtdışında çok beğenilen ve oldukça popüler olan bir türdür. Nadir bir canlı olduğu için yüksek fiyatlara satılır. Ülkemizde bulmak ise çok zordur. Diğer çizgili lapinlerden farklı görünüme sahiptirler. Erişkin balıklarda dikey beyaz çizgiler ve kuyruk tarafında bir benek bulunurken genç bireylerde bu çizgiler incelmektedir. Bu balıklara genellikle sahile yakın yerlerde ya da resiflerin eğimli kısımlarında rastlamak mümkündür. Küçük mağara ve kaya kovuklarında yaşarlar. Ve 20 - 60 m derinliklerde rastlanırlar. En fazla alabileceği boy 10 cm'dir. Doğal ortamında besinleri küçük yengeçler, küçük denizkestaneleri,  balık yumurtaları ve küçük kabuklulardır. Bu cinsin diğer türleri gibi Tridacnaların üzerinde bulunan parazit Pyramidellid salyangozları afiyetle yerler.  

 

Fotoğraf: Manny longo

Türkçe İsim: Dörtçizgili Lapin
İngilizce İsim: Fourline Wrasse
Latince İsim: Pseudocheilinus tetrataenia
Boy: 7,5 cm

 Dörtçizgili lapinler altıçizgili lapinlere çok benzer fakat altıçizgili lapinin vücudundaki son iki çizgisi dörtçizili lapinde eksiktir ve sadece vücudunun üst kısmında 4 adet çizgili bulunur. En fazla alabileceği boy 7,5 cm dir. Genellikle 6 - 44 m derinliklerde rastlamak mümkündür. Küçük mağara ve kaya kovuklarında yaşarlar. Doğal ortamında besini dipte bulunan balık yumurtaları, copepodlar, amphipodlar, küçük larvalar. Hatta bu balıkların boyları çok küçük olduğundan planktonlarla da beslenirler. Gündüzleri çok aktif olmalarına karşın geceleri genellikle kendilerine koza örerek uyurlar. Bu koza akvaryum suyumuzu bozacak özellikte değildir. Ayrıca diğer balıklara karşın saldırgan tavırda sergileyebilirler. Erkeklerin sırf yüzgeçleri genelde sivri olur. Mercanlara ya da anemonlara zarar vermezler. 

 

Türkçe İsim: Sekizçizgili Lapin
İngilizce İsim: Eightline Wrasse
Latince İsim: Pseudocheilinus octotaenia
Boy: 14cm

Sekizçizgili lapinler iki yanında bulunan 8 çizgi sebebiyle bu ismi almışlardır. Bu yüzden bu türü tanımlamak oldukça kolaydır. En fazla alabileceği boy 14cm dir. Genellikle 50 m derinliklerde rastlamak mümkündür. Küçük mağara ve kaya kovuklarında yaşarlar. Doğal ortamında besini küçük kabuklu hayvanlar, küçük yumuşakçalar, balık yumurtaları, küçük kurtçuklar ve yengeç larvaları oluşturmaktadır. Akvaryumda bakımı kolay olmasına karşın yeni başlayanlar pek tercih etmemelidirler. Diğer çizgili lapinlerden hem boyut olarak hem de ağız yapısı olarak daha büyüktür. Diğer balıklara karşın saldırgan tavırda sergileyebilirler ve karides, yengeç gibi eklembacaklıları yiyebilirler.

Türkçe İsim: İnce Çizgili Lapin
İngilizce İsim: Pin-Stripe Wrasse
Latince İsim: Pseudocheilinus evanidus
Boy: 8 cm

  İnce çizgili lapin olarak adlandırılır. Vücudundaki çizgiler diğer türlerdekine nazaran keskin hatlarla ayrılmamıştır. Vişne çürüğü renginde olup yanlardaki bu çizgiler sarı renktedir. Ayrıca suratında ağızından başlayan kısa beyaz bir çizgi bulunur. En fazla alabileceği boy 8 cm dir. Genellikle 6 - 60 m derinliklerde rastlamak mümkündür. Doğal ortamında besini küçük kabuklu hayvanlar, küçük kurtçuklar ve minik salyangozlar oluşturmaktadır. Bu türde kendi türlerine ve diğer wrasselere karşı saldırgan tavır izleyebilmektedir.

 

Sitedeki bütün yazı ve fotoğraflar Resif Bölgesi'ne aittir. İzinsiz kullanılan içerik hakkında yasal işlem başlatılacaktır.