Papazbalıkları
Yazar: Selim Özadar

 

Pomacentridae, şüphesiz en çok bilinen ve en dayanıklı akvaryum balıklarının geldiği balık familyasıdır. Palyaço balıkları ve papazbalıkları bu familyada bulunur. Alt-familya Amphiprionae palyaço balıklarını içerirken amonyağın yüksek olduğu döngü sürecinde bile çoğu zaman canlı kalabilen papazbalıkları Chrominae alt-familyasındadır. Herhalde deniz akvaryumu olup da bir papazbalığı beslememiş olan az kişi vardır çünkü nerdeyse tüm akvaryumcular yeni başlayanlara bu ucuz, renkli ve dayanıklı balıkları önerirler.

Chrominae alt-familyası yaklaşık 300 balık türünü barındırır fakat bu 300 türden beşi vardır ki, özellikle ülkemizde en çok görülen türlerdir. Bunlar; mavi yeşil Chromis (Chromis viridis), mavi papazbalığı (Chrysiptera cyanea), sarı kuyruklu papazbalığı (Chrysiptera parasema), domino papazbalığı (Dascyllus trimaculatus) ve dört çizgili papazbalığı (Dascyllus melanurus). Elbette bu beş türün dışında da bazı papazbalığı türleri ülkemize gelir fakat bunlar tartışmasız en sık görülenler. Şimdi bu balıkları daha yakından inceleyelim.

 

Mavi yeşil Chromis (Chromis viridis)

Fotoğraf: Selim Özadar

 

Çatallı kuyruklarıyla, ışığa göre değişen renkleriyle mavi yeşil Chromisler akvaryuma hareket ve renk katan dayanıklı balıklardır. Doğada büyük sürülerce gündüzleri plankton yerken geceleri sert mercanların dalları arasına saklanırlar. 7cm’den biraz daha büyük olurlar. Doğada sürüler halinde dolaşsalar da bu bir savunma davranışıdır ve akvaryum gibi hiçbir tehlike olmayan bir ortamda bu davranışlarını genelde bırakırlar. Bu nedenle özellikle yüzücü büyük balıkların olmadığı bir akvaryumda sürü halinde tutulmamaları iyi olur. Sürü davranışını bırakan balıklar özellikle diğer Chromislere karşı agresif ve bölgeci bir tutum izlerler. İçinde cerrah balığı, melek balığı, tetik balığı gibi balıkların bulunduğu bir akvaryum içinse küçük bir grup Chromis oldukça uygundur. Etraftaki büyük balıkların varlığı, onları birbirlerinden ayrılmamaya zorlayacaktır. Yalnız tüm Chromislerin aynı anda eklenmesi gerekmektedir, aksi halde eski Chromisler gruplarına yeni gelenleri almayıp onları kovalayabilirler. Ülkemizi çevreleyen denizlerde de siyah papazbalığı olarak bilinen (Chromis chromis) bir Chromis türü yaşar. Akvaryum ısısı 22-24C dereceyi geçmedikten sonra bu tür de akvaryumda bakılabilir.

Chromisler metabolizmaları hızlı balıklardır. Aynı zamanda planktivordurlar yani doğada planktonla beslenirler. Bu nedenle anthias (Pseudanthias türleri), mavi cerrahbalığı (Paracanthurus hepatus) ve diğer planktivorlar gibi günde en azından 3-4 kez beslenmeleri sağlıkları açısından çok yararlı olacaktır.

 

Mavi papazbalığı (Chrysiptera cyanea)

Fotoğraf: Davut Şems

 

Papazbalıkları arasında en popüler olanı mavi papazbalığı olmalı. Mükemmel elektrik mavisi renkleri ve küçük boylarıyla yeni başlayanlar için ideal balıklardır. Dişiler tamamen mavi olurken erkeklerin kuyrukları ve ağız çevresi turuncudur. Doğada harem halinde yaşarlar yani bir bölgede bir baskın erkek ve birkaç dişi şeklinde. Akvaryumda da böyle bir harem kurup bu balıkların birbirleriyle ilişkilerini izleyip aynı zamanda akvaryumda daha doğal bir hava katabilirsiniz. Tanıttığım diğer dört papazbalığı gibi bu balık da bölgeci bir balıktır fakat yapılan en büyük hata aslında bu balığı akvaryuma ilk balık olarak eklemektir. Elbette ateşbalıkları (Nemateleotris türleri), çene balıkları (Opistognathus türleri) ve Assessor türleri gibi barışçıl balıkların bulunduğu bir akvaryuma ne kadar sonradan da konulsa, mavi papazbalığı sorun yaratacaktır. Fakat içinde cüce melekler (Centropyge türleri), palyaço balıkları (Amphiprion ve Premnas türleri), şahin balıkları (Cirrhitidae familtası) gibi orta boyda, kendini savunacak güçte balıkların olduğu bir akvaryuma eklenen bir yada birkaç mavi papazbalığı akvaryuma oldukça renk katacaktır.

 

Sarı kuyruklu papazbalığı (Chrysiptera parasema)

Fotoğraf: Davut Şems

 

Mavi papazbalığına hem görünüş hem de davranış olarak çok benzeyen bir türdür. Mavi renkleri mavi papazbalıklarınınki kadar canlı olmasa da, canlı sarı renkte kuyrukları vardır. Kuyrukları hafif çatallıdır. Mavi papazbalıkları gibi mercan dalları arasında küçük gruplar halinde gezerler fakat akvaryumda gruplar halinde tutulmasını önermem çünkü genelde gruplar halinde tutulduklarında kavga ettikleri gözlemlenmiştir. Bunun nedeni büyük ihtimalle erkek ve dişi sarı kuyruklu papazbalığının dış görünüşünde bir farkın olmamasıdır, bu yüzden de erkek papazbalıkları bölge için aralarında kavga ederler. Büyük bir akvaryumda, yeterli kayayla sorun olmadan birkaç tanesi birlikte tutulabilir. Bu papazbalığının da akvaryuma ilk balık olarak konulması, yanında müren yada tetik balığı gibi büyük balıklar beslemeyecekseniz sorun olun olabilir çünkü kendilerinden büyük balıkları kovalayıp stres ve yaralanmadan öldürebilirler.

 

Domino papazbalığı (Dascyllus trimaculatus)

 

Domino papazbalığı yada üç benekli papazbalığı aslında hayatının bir bölümünde bu isimi hak eder. Bunun nedeni 11cm’lik bir domino papazbalığının ya tamamen siyah olması yada silik tek bir noktaya sahip olmasıdır. Domino papazbalığı, sahip olduğu üç beyaz parlak noktayı maalesef büyüdüğünde kaybeder. Bu papazbalığının diğer ilginç bir özelliği de gençken palyaço balıkları gibi savunma amacıyla anemonları yuva olarak kullanmasıdır. Bu nedenle domino papazbalığınızı anemonunuzun içinde görürseniz çok şaşırmayın. Ayrıca anemonun etrafındaki alanı da kendi alanı olarak göreceğinden sonradan anemona girmesi için ekleyeceğiniz palyaço balığını da büyük ihtimalle anemona yaklaştırmayacaktır. Chromis, mavi papazbalığı ve sarı kuyruklu papazbalığına göre çok daha agresif bir türdür. Kendilerinden çok daha büyük cerrahbalığı, melekbalığı gibi balıkları öldürebilir. Çok dayanıklı olsalar da agresifliği ve bölgeciliği nedeniyle yeni başlayanlar için uygun bir tür değildir.

 

Dört çizgili papazbalığı (Dascyllus melanurus)

Adından da anlaşılacağı gibi beyaz üzerine dört adet siyah çizgisi olan “dört çizgili papazbalığı” oldukça ilgi çekicidir.  Özellikle yavrularda elektrik mavisi ince çizgiler de görülebilir. Batı Pasifik’te yaşarlar ve 8cm’ye kadar büyüyebilirler. Doğada sürüler halinde mercan dalları arasında gezerler. Akvaryumda sürü halinde tutmak zordur çünkü genelde kavga ederler. Diğer Dascyllus’lar gibi bu tür de agresif bir papazbalığıdır ve akvaryuma kesinlikle ilk balık olarak konulmamalıdır. İçerisinde büyük agresif balıkların bulunduğu yalnız balık akvaryumları için veya içinde başka balık bulunmayan nano resifler için çok uygundurlar.

 

 

 

Sitedeki bütün yazı ve fotoğraflar Resif Bölgesi'ne aittir. İzinsiz kullanılan içerik hakkında yasal işlem başlatılacaktır.